Τελευταία έξοδος : Αλληλεγγύη

΄Απ’ όπου και να το κοιτάξεις, δε στρώνει. Έχουμε ένα βαρύ κοινωνικό σκηνικό γύρω μας τα τελευταία χρόνια. Και να θες να είσαι θετικός δε μπορείς. Εκτός και αν είσαι μέλος της κυβέρνησης, ή λοβοτομημένος. Ή και τα δύο, κάτι καθόλου σπάνιο στις μέρες μας. Αν είσαι ολίγον φυσιολογικός, είσαι απογοητευμένος, θυμωμένος και εξοργισμένος. Ψάχνεις από κάπου να πιαστείς, γιατί όλα τα παλιά στηρίγματα σου χάθηκαν, σαν χάρτινα καραβάκια που συνάντησαν  την αληθινή θάλασσα.
Κοιτώντας γύρω σου, είδες πως το μόνο που μένει πραγματικά, είναι ο διπλανός σου που ψάχνει και αυτός από κάπου να κρατηθεί. Τον στηρίζεις, και σε στηρίζει. Και δίπλα είναι και άλλοι, και άλλοι… Στηρίζεις όποιον το χρειάζεται, και σε στηρίζουν όταν το χρειάζεσαι. Αυτή είναι η αρχή μίας πιο μεγάλης αλληλεγγύης , της κοινωνικής. Αυτό βέβαια προϋποθέτει ότι υπάρχει κοινωνία, και δεν είμαστε απλά μαζεμένοι ιδιώτες. Γιατί η αλληλεγγύη δε μπορεί να εκφραστεί παρά μόνο από τους ανθρώπους και τις κοινότητες τους. Όσο και να το φαντασιώνονται, ούτε το κράτος, ούτε ο ιδιωτικός τομέας, έχουν καμία σχέση μαζί της, πέραν ίσως της τηλεοπτικής.

Ναι, η αλληλεγγύη είναι μία λέξη που έχεις βαρεθεί να  ακούς τον τελευταίο καιρό. Και όχι γιατί δε σου αρέσει ως νόημα και πρακτική, αλλά κυρίως γιατί την έχουν κάνει πιπίλα πολλοί και διάφοροι.  Είναι μία τακτική και αυτή: όταν κάτι δεν μπορείς να το πολεμήσεις, προσπαθείς να το …πάρεις με το μέρος σου.  Η να φαντάζεσαι πως το έχεις, το ίδιο είναι. Έτσι και με την ιδέα της αλληλεγγύης. Το κράτος θέλει να την έχει σαν  ταμπέλα σε υπουργεία, να την κλείσει σε γραφεία και μητρώα, οι αγορές θέλουν να την αξιοποιήσουν εμπορικά και η εκκλησία να την αξιοποιήσει θρησκευτικά. Όλοι θέλουν να είναι ή τουλάχιστον να φαίνονται, αλληλέγγυοι με …όλους.

Με τόσα  πολλά προβλήματα σε τόσους πολλούς ανθρώπους γύρω μας, ακόμα και αν δεν έχουμε πέσει στα δύσκολα, είναι λογικό να φοβόμαστε πως όπου να’ ναι θα έρθει και η σειρά μας. Εδώ τώρα έχουμε δύο επιλογές (τουλάχιστον). Μπορούμε να κάνουμε ότι μπορούμε για να είμαστε εμείς αυτοί που θα ξεχωρίσουν και θα κερδίσουν την πολυπόθητη κάρτα μέλους της φανταστικής “μεσαίας τάξης”. Ή μπορούμε να σταματήσουμε να τρέχουμε σε αυτόν τον εξευτελιστικό αγώνα δρόμου,  να συνεννοηθούμε μεταξύ μας και να φτιάξουμε μία κοινωνία  που θα μας χωράει όλους, και όχι μόνο τους νικητές. Μόνο στη δεύτερη περίπτωση μπορούμε να νιώσουμε πραγματική ασφάλεια, γιατί θα ξέρουμε πως και όλοι οι υπόλοιποι θα μας στηρίξουν όταν το χρειαστούμε.

Την κοινοτική -κοινωνική αλληλεγγύη μας μπορούμε να την εκφράσουμε με διαφορετικούς τρόπους.
Όταν είμαστε σε σχετικά καλή κατάσταση, μπορούμε να προσφέρουμε στην κοινότητα μας, υπηρεσίες η αγαθά. Π.χ. γιατροί στα κοινωνικά ιατρεία.

Μπορούμε να δείξουμε τη συμπαράσταση μας σε άλλες ομάδες ανθρώπων, και να ξέρουμε ότι και αυτοί θα ανταποδώσουν όταν χρειαστεί  Π.χ. μια απεργία συμπαράστασης σε άλλους εργαζομένους
Αλλά  η κυριότερη , πιο ξεκάθαρη και πιο αποτελεσματική μορφή αλληλεγγύης, νομίζω πως είναι οι νέες μορφές κοινωνικής δικτύωσης και οργάνωσης που γεννιούνται από τη συνεργασία ισότιμων μελών. Π.χ οι τράπεζες χρόνου, τα ανταλλακτήρια, τα τοπικά νομίσματα, δίκτυα καταναλωτών – παραγωγών, και πολλά πολλά άλλα.

Τι δεν είναι η αλληλεγγύη;
Η αλληλεγγύη δεν είναι απλά φιλανθρωπία ούτε απλά εθελοντισμός  Είναι κάτι ευρύτερο. Αν είσαι αλληλέγγυος, δε σταματάς στην προσφορά και στη βοήθεια. Μία πράξη φιλανθρωπίας είναι μία σχέση κάθετη, από πάνω προς τα κάτω, θα μπορούσες να την πεις και ιεραρχική.

Η αλληλεγγύη είναι οριζόντια .Βασίζεται στην ισοτιμία. Σήμερα δίνω εγώ, αύριο αν χρειαστώ μου δίνει κάποιος άλλος. Κανείς δεν είναι μόνος του, κανείς δεν είναι καλύτερος.

Η φιλανθρωπία δε μπορεί να λύσει τα σημερινά προβλήματα  μας. Δε μπορεί να δώσει πίσω στους ανθρώπους που απέβαλε το σύστημα , την αξιοπρέπεια τους. Γιατί οι άνθρωποι, δεν χρειάζονται απλά ένα πιάτο φαΐ και ένα κεραμίδι που κάποιος θα τους χαρίσει. Πρέπει να νιώθεις χρήσιμος, να νιώθεις μέλος της ομάδας, ισότιμο, και όχι απλά να χρωστάς ευγνωμοσύνη σε κάποιους.

Με λύπη, μπορούμε να θυμηθούμε και το τελευταίο σημείωμα ενός συμπολίτη μας που έγραφε “…δε θέλω να ζω εις βάρος των φίλων μου”. Η φιλανθρωπία από μόνη της δεν είναι αρκετή. Να μην αναφέρουμε και πολλές περιπτώσεις όπου η φιλανθρωπία γίνεται απλό …lifestyle, κυριών της υψηλής κοινωνίας, ένα θέαμα που πουλάει αρκετά στα κανάλια !

Από την άλλη , η  αλληλεγγύη μπορεί  να εμπεριέχει την προσφορά ως άμεση ανακούφιση, αλλά δε σταματάει εκεί. Θέλει να δώσει και στον βοηθούμενο τη δυνατότητα να μπορέσει σταδιακά να είναι σε θέση να πατήσει στα πόδια του και να είναι ουσιαστικά και πρακτικά ισότιμος με τον σημερινό “ευεργέτη” του. Δίνω σε όποιον χρειάζεται τώρα, για να πάρω αν χρειαστώ αργότερα. Δεν υπάρχουν διαχωρισμοί, όλοι θα μπορούσαμε να είμαστε στη θέση του άλλου. Αν έστω και ένας άνθρωπος πεινάει και δεν έχει που να κοιμηθεί, η κοινωνία μας έχει αποτύχει. Είναι αλήθεια.  Το τρένο της ατομικής διαφυγής δεν υπάρχει.

Τι γίνεται σήμερα;
Σιγά σιγά , αθόρυβα αλλά δημιουργικά, έχει δημιουργηθεί και στη χώρα μας ένα εναλλακτικό ρεύμα;  κύμα;  όπως θες πες το (πάντως όχι …ποτάμι) κοινωνικών και αλληλέγγυων κινημάτων. Ομάδες , δίκτυα και συλλογικότητες φτιάχνονται σε πολλές γειτονιές, πόλεις και χωριά, φτιαγμένες από την ίδια κοινωνία, δηλαδή από τα κάτω. Τα αντικείμενα τους πολλά και διάφορα, και βασίζονται αλλά και επιδιώκουν απλά πράγματα: Συμμετοχή, Ισοτιμία, Αλληλεγγύη.

Τράπεζες χρόνου, ομάδες αναδιανομής σπόρων, δίκτυα ανταλλαγών, τοπικά εναλλακτικά νομίσματα, δίκτυα παραγωγών- καταναλωτών χωρίς μεσάζοντες, κοινωνικά ιατρεία, ανοιχτές λαϊκές συνελεύσεις, ανοιχτοί χώροι, κοινόχρηστοι αγροί, και πολλά πολλά άλλα που ο ανήσυχος νους μας καταφέρνει να εφευρίσκει όταν το σύστημα μας στριμώχνει.

Πριν λίγα χρόνια πολλά από αυτά ακουγόταν ως ανέκδοτα, και όσοι συμμετείχαν φαινόταν επιεικώς γραφικοί. Σιγά σιγά, όμως όλα αυτά δε μας ακούγονται και τόσο περίεργα. Ίσως γιατί μοιάζουν σαν τη μοναδική πιθανότητα επιβίωσης της ανθρωπιάς μας. Γιατί η αλληλεγγύη δεν είναι αντίδραση, ούτε είναι ωμός θυμός, δεν είναι η επιστροφή στο “ζώο μέσα μας” ως απάντηση στην καταπιεστική εξουσία πολιτικών και μεγαλομετόχων Είναι η εξέλιξη του θυμού μας, σε μία προσπάθεια τουλάχιστον, δημιουργικής αντίστασης. Αφού οι τρόποι σας δε μας αρέσουν, θα φτιάξουμε τους δικούς μας τρόπους , και θα τους κάνουμε να δουλέψουν!

Γιατί  την αλληλεγγύη πρέπει να την ορίζουμε συνεχώς,  με τις πράξεις μας. Είναι κάτι παραπάνω από μία απλή θεωρία . Είναι επιλογή. Μια ιδέα που αποφασίσαμε να την κάνουμε πράξη. Μια ιδέα για έναν όμορφο κόσμο που από την στιγμή που έχουμε καταφέρει να τον οραματιστούμε , οφείλουμε να προσπαθήσουμε να τον φτιάξουμε με τα ίδια μας τα χέρια..

Παντελής Κ.


Απλά ένας σπόρος;

“και τι δεν κάνατε για να με θάψετε, όμως ξεχάσατε πως ήμουν σπόρος”
 Ντίνος Χριστιανοπουλος

Μέσα στις επόμενες μέρες, πρόκειται να περάσει προς ψήφιση από το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο, ένας καινούριος νόμος ο οποίος έρχεται να ρυθμίσει ούτε λίγο ούτε πολύ τον έλεγχο του συνόλου των σπόρων, και κατά συνέπεια του συνόλου της τροφής μας.

Ας ασχοληθούμε με τους σπόρους, και ας τα πάρουμε λίγο από την αρχή, έτσι για να μη μπερδευόμαστε με τεχνικούς όρους.  Όταν μιλάμε για την τροφή μας και την πρόσβαση μας σε αυτή, το παλιό ρητό “όσα λιγότερα ξέρεις τόσο το καλύτερο” μάλλον δεν ισχύει! Ακόμα και εμείς, οι απλοί καταναλωτές και οι ερασιτέχνες μπαξεβάνηδες, θα έπρεπε να ξέρουμε κάποια …βασικά.

Επιγραμματικά φαίνεται πως υπάρχουν 3 είδη φυτών – σπόρων.

  1. Ποικιλίες  
    Η ποικιλία, είναι μία ομάδα φυτών , με κοινά χαρακτηριστικά, τα οποία όταν διασταυρώνονται δίνουν παρόμοιους απογόνους.
    Οι παραδοσιακές ποικιλίες έχουν προκύψει από τη συνεχή επιλογή των αγροτών μέσα στους αιώνες. Επίσης με συνεχή επιλογή σε εντονότερο επίπεδο κυρίως από βελτιωτικές εταιρίες , έχουν προκύψει εμπορικές ποικιλίες.

  2. Υβρίδια
    Αν διασταυρώσουμε άτομα διαφορετικών ποικιλιών έχουμε φτιάξει υβρίδια.  Συνεχίζοντας μπορούμε να διασταυρώνουμε υβρίδια με υβρίδια, υβρίδια με ποικιλίες  κ.ο.κ. ωσότου φτάσουμε σε ένα επιθυμητό αποτέλεσμα, και επειδή αυτό είναι συνήθως δουλειά “βελτιωτικών” εταιριών, ωσότου δηλαδή φτιάξουμε ένα φυτό μεγάλο και αποδοτικό.
    Όσα καλά χαρακτηριστικά και να έχει όμως αυτό το φυτό, δε μπορεί να τα κληροδοτήσει στους απογόνους του. Κοινώς , αν κρατήσεις σπόρο από υβρίδιο και βλαστήσει, θα έχεις ένα φυτό …άλλο, αντικειμενικά  κατώτερης ποιότητας από τους γονείς του. Επίσης θα πρέπει να αναφέρουμε πως και στη φύση δημιουργούνται υβρίδια από γειτονικά φυτά διαφορετικών ποικιλιών.

  3. Γενετικά Τροποποιημένα    (Μεταλλαγμένα)
    Ούτε οι ποικιλίες είτε είναι παραδοσιακές ή ντόπιες,  ούτε και τα υβρίδια που έγιναν ακόμα και με πολλαπλές επιλογές και διασταυρώσεις, δεν έχουν καμία σχέση με τα Γενετικώς  Τροποποιημένα , αυτά που αποκαλούμε μεταλλαγμένα, και προκύπτουν από τροποποίηση στο εργαστήριο, του γενετικού υλικού (DNA) των φυτών.

Γιατί κάποιοι κολλήσαμε με τις παραδοσιακές και ντόπιες ποικιλίες , και τι καημό έχουμε να τις χρησιμοποιούμε, ενώ τα υβρίδια είναι αποδοτικότερα; Οι λόγοι είναι πολλοί και διαφορετικοί για κάθε άνθρωπο αυτού του… ας το πούμε “κινήματος”. Από την απλή οικονομία που κάνεις επειδή δε χρειάζεται να αγοράζεις σπόρους και φυτά, το ρομαντισμό για τις αξίες άλλων εποχών, εώς και την αντίσταση σου απέναντι στο σύστημα (λέγε με καπιταλισμό), μπορείς να βρεις τα κίνητρα αυτών των …περίεργων τύπων.

Πέρα από τα κίνητρα όμως, ας δούμε ποια είναι η σημερινή κατάσταση για τους ντόπιους και τους παραδοσιακούς σπόρους. Μια λέξη θα μας έφτανε. Χάλια. Οι ντόπιοι σπόροι, ενώ μας έτρεφαν για χιλιάδες χρόνια (από την αρχή της γεωργίας), και είχαμε σε κάθε τόπο και μία μεγάλη ποικιλία από δαύτους, οι περισσότεροι κινδυνεύουν πλέον να χαθούν . Τα τελευταία εξήντα  χρόνια επικράτησαν λίγες εμπορικές ποικιλίες καθώς και υβρίδια , προϊόντα κυρίως μεγάλων πολυεθνικών. Η λεγόμενη “πράσινη επανάσταση”μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, και η βιομηχανοποίηση της γεωργίας δημιούργησε νέα δεδομένα. Ζητούμενο πλέον ήταν (και ακόμα είναι)  οι μεγάλες αποδόσεις και οι ανταγωνιστικές τιμές. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει με μεγάλες μονοκαλλιέργειες, όλο και λιγότερων ποικιλιών. Πρέπει να βγάζουμε μεγάλες ποσότητες από όμοια, ευπαρουσίαστα, και εκολοπούλητα τρόφιμα. Όλα μα όλα , είναι απλά οικονομικοί παράγοντες.

Έτσι χάσαμε ένα μεγάλο μέρος μιας πολύ σημαντικής κληρονομιάς . Του γενετικού υλικού που μας κληροδότησαν όλες οι προηγούμενες γενιές που πάτησαν το πόδι τους σε αυτό τον πλανήτη.  Αυτού του είδους τη φτώχεια, επίσημα πλέον την  ονομάζουμε “Γενετική Διάβρωση”.

Δε θέλουμε να χάσουμε και άλλα. Οι παραδοσιακές ποικιλίες είναι ο σπόρος της τροφής και της ζωής του απλού ανθρώπου. Είναι προσαρμοσμένες καλύτερα στον τόπο που αναπαράγονται , έχουν μικρότερες απαιτήσεις σε νερά και λιπάσματα, και το κυριότερο: είναι γόνιμες! μπορείς απλά να κρατήσεις τον σπόρο για την επόμενη καλλιέργεια.

Με τον νόμο που πρόκειται να περάσει από την Ε. Ε. φέτος, υπάρχει ο κίνδυνος να θεωρείται πλέον παράνομη η καλλιέργεια μίας ντόπιας παραδοσιακής ποικιλίας, αν αυτή δεν είναι επίσημα καταγεγραμμένη στον ευρωπαϊκό κατάλογο. Ε και που είναι το κακό θα πουν κάποιοι φίλοι, γιατί να είμαστε τόσο καχύποπτοι; Ας μπουν. Μα για να μπουν χρειάζεται ένα ετήσιο τέλος πάνω από 3.000 €! Πόσες από τις δεκάδες χιλιάδες ντόπιες ποικιλίες που υπάρχουν σε κάθε χωριό της Ευρώπης πιστεύετε ότι θα τα καταφέρουν να …νομιμοποιηθούν; Και το σπουδαιότερο ίσως ερώτημα να είναι άλλο:  Είμαστε διατεθειμένοι να διαπραγματευτούμε και αυτή την ελευθερία μας; Εάν και εφόσον αυτό το μέτρο τελικά δεν περάσει, θα μας έχουν κάνει χάρη; Η απλά με όλο αυτό το θέατρο, θα έχουν πάρει στην δικαιοδοσία τους , τον έλεγχο στους σπόρους και την τροφή,  κάτι που για αιώνες ήταν κοινό αγαθό των κοινοτήτων μας;

Σημασία ίσως να μην έχει η απαγόρευση ή η εξαίρεση των ντόπιων ποικιλιών από τον Κατάλογο, αλλά η άρνηση μας να χάσουμε τον έλεγχο και αυτού του αγαθού. Όταν η νομοθεσία δεν είναι φτιαγμένη ούτε από μας, ούτε για μας, η ανυπακοή είναι ίσως να είναι μονόδρομος.

Για αυτό το λόγο όσοι τελικά θέλουμε να σώσουμε τις ντόπιες ποικιλίες μαζί με τις όσες μας απόμειναν τέλος πάντων ελευθερίες μας, θεωρούμε πως οι σπόροι είναι στοιχείο της ζωής , της τροφής, της παράδοσης, του πολιτισμού κάθε τόπου. Ως τέτοιοι δε μπορούν να ανήκουν σε κανέναν. Καλλιεργούμε,  κρατάμε σπόρο, ανταλλάσσουμε και χαρίζουμε ώστε να υπάρχει όσο περισσότερη ποικιλία στους μπαξέδες, στα χωράφια , αλλά και στα πιάτα μας, και τις ζωές μας.  Προστατεύουμε τη “Βιοποικιλότητα” του τόπου μας.  Από ότι φαίνεται όλη η ιστορία για τον έλεγχο και την καταγραφή των σπόρων γίνεται για τον έλεγχο της τροφής. Ας κρατήσουμε τα απαραίτητα και τα αυτονόητα στα χέρια μας.

Π.Κ.
24/01/2013

*Υπάρχουν πολλές οργανώσεις, κινήματα, και απλές ομάδες ανθρώπων που υπερασπίζονται τους ντόπιους σπόρους  σε όλο τον κόσμο.Στην Ελλάδα υπάρχει το Πελίτι, ο Αιγίλοπας, οι Δρυάδες, …,…και πολλά τοπικά δίκτυα.
Στη Λήμνο υπάρχει η τοπική ομάδα του Πελίτι, ( sporilimnou.blogspot.com)  όπου προσπαθούμε να συλλέξουμε να καλλιεργήσουμε και να μοιράσουμε ντόπιους σπόρους από όλα τα χωριά του νησιού μας.
Πάρε μέρος και θέση!


Επιλογές Κρίσης

Στους καιρούς της «κρίσης» , που μας αναγκάζουν να περάσουμε, για να τη βγάλουμε καθαρή, θα πρέπει : -ή να σκύψουμε ακόμα πιο πολύ το κεφάλι και να υποστούμε όποιο μέτρο έχει κριθεί “απαραίτητο”, για το “καλό” μας…. -ή να ξεσηκωθούμε και να τα σπάσουμε όλα -ή να Δημιουργήσουμε νέους τρόπους συνύπαρξης μεταξύ μας.

Η κρίση που περνάμε, είναι οικονομική. Χρηματοπιστωτική. Δεν έγινε καμία φυσική καταστροφή που εξαφάνισε τους διαθέσιμους φυσικούς πόρους, ούτε έχει μειωθεί η διαθέσιμη τροφή . Απλά, οι περισσότεροι άνθρωποι, δεν έχουν αρκετά “χρήματα”, γιατί τα χρήματα έχουν την περίεργη ? τάση να μαζεύονται σε τσέπες λίγων. Οπότε , ένας απλός άνθρωπος, αν θέλει να γλιτώσει την νόσο της κρίσης, θα πρέπει να αποφύγει την επαφή με ότιδήποτε είναι φορέας της ασθένειας. Σε αυτή τη φάση, ο φορέας της ασθένειας , είναι το χρήμα. Όπως αποφεύγουμε να ακουμπάμε, οποιονδήποτε και οτιδήποτε κουβαλάει αρρώστιες, έτσι πρέπει τώρα, να αρχίσουμε να αποφεύγουμε το χρήμα! Τις συναλλαγές με χρήμα, και ακόμα περισσότερο, τις συναλλαγές μας με το περίπλοκο τραπεζικό μας σύστημα, το οποίο δημιουργεί το χρήμα , κυριολεκτικά εκ του μηδενός, οποτεδήποτε ένας άνθρωπος υπογράφει ένα χρέος προς μία τράπεζα. (Για περισσότερες πληροφορίες αξίζει να δείτε αυτό το βιντεάκι: http://vimeo.com/5350419 )

Αδύνατο; Τίποτα δεν είναι αδύνατο. Ουτοπικό; Περισσότερο ουτοπικό, είναι να περιμένουμε καλύτερες μέρες , για μας και τα παιδιά μας, μέσα σε αυτό το σύστημα , που ορίζει τις ζωές μας , με αυστηρά οικονομικούς όρους, αποσκοπώντας συνεχώς, στο χρηματικό κέρδος, … Επειδή όμως, οι ζωές μας, είναι σίγουρα κάτι παραπάνω, από τα οικονομικά νούμερα που μας έχουν περικυκλώσει, και επειδή οι ανθρώπινες σχέσεις, είναι σίγουρα κάτι παραπάνω από συμβόλαια, συμφωνητικά, και επενδύσεις, σίγουρα αξίζει να δοκιμάσουμε και άλλους τρόπους για να οργανώσουμε την κοινωνία μας, πέρα από το σημερινό χρήμα.

Δεν αλλάζουν βέβαια τα πράγματα , μέσα σε μία μέρα, και πρώτα από όλα, πρέπει να αλλάξουμε εμείςοι ίδιοι, και να επαναορίσουμε τι είναι τελικά αυτό που ζητάμε: Είναι το κέρδος και η “ανταγωνιστικόητα”; Είναι οι αποδοτικότεροι ρυθμοί “ανάπτυξης”; Είναι τα χαμηλότερα spreads ; Ημήπως προτιμάμε να ξαναβρούμε την ποιότητα στη ζωή μας, και να ξαναχτίσουμε τη σχέση μας με τον συνάνθρωπο μας, αλλά και το φυσικό μας περιβάλλον; Είμαστε ανταγωνιστικά ζώα, ή συμβιωτικοί οργανισμοί; Όλα είναι θέμα επιλογής. Είμαστε αυτό που επιλέγουμε να είμαστε. Και δυστυχώς , για όλα αυτά που ζόυμε στις μέρες μας, για αυτό το μοντέλο ζωής που κληρονομήσαμε και συντηρούμε με την ανοχή μας, ευθυνόμαστε όλοι μας, και όχι μόνο οι κυβερνήσεις και οι πολυεθνικές υπερεταιρίες.

Αυτό που οφείλουμε να σκεφτούμε, είναι το τι κόσμο θέλουμε να παραδώσουμε στα παιδιά μας. Και αφού το χρήμα έχει αρρωστήσει από τον ιό της κερδοσκοπίας, μπορούμε να χτίσουμε άλλους τρόπους, μία νέα Αχρήματη Οικονομία, βασισμένη στην εμπιστοσύνη και την αλληλεγύη απέναντι στους συνανθρώπους μας, το σεβασμό απέναντι στη Γη που είναι το σπίτι μας, και στον εαυτό μας , που οφείλουμε να τον απαλλάξουμε από τις άχρηστες φανταχτερές τροφές του σώματος , αλλά και του πνέυματος μας.


Γιάννης Μακριδάκης: Να αποδομήσουμε το σύστημα!

πηγή


“Πιστεύω στον θεό διότι τον βλέπω κάθε μέρα” λέει. Μη φανταστείτε έναν θρησκευόμενο που ξημεροβραδιάζεται στις εκκλησίες. “Μπορείς να τον δεις σε μια κίνηση ενός φυτού, στη ματιά ενός ζώου” εξηγεί. Αποτραβηγμένος στη Βολισσό, ένα μικρό χωριό στη Βορειοδυτική Χίο, αλλά όχι απών από την εποχή του, γράφει τα βιβλία του, καλλιεργεί το χωράφι του, ζει χωρίς τη διαμεσολάβηση του χρήματος, προσαρμόζει την καθημερινότητά του στους ημερήσιους και ετήσιους κύκλους της φύσης και επιμένει να κρατά κρεμασμένη στο μπαλκόνι του μια κόκκινη σημαία. “Συμβολίζει τη νίκη του ανθρώπου επί του ατόμου… Τη διαρκή επανάσταση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην κοινωνία μας εδώ και τρία χρόνια και οδηγεί στην αλλαγή της πορείας”.

Ο Χιώτης συγγραφέας Γιάννης Μακριδάκης δεν μπορεί να φανταστεί τον άνθρωπο ξεκομμένο από το οικοσύστημα. Η αποανάπτυξη γι’ αυτόν δεν είναι ένα λήμμα στο λεξικό, αλλά το μοντέλο με το οποίο επέλεξε να ζήσει. Μιλά ήρεμα όταν προτείνει “να αποδομήσουμε το σύστημα που έχουμε φτιάξει και μας έχει φέρει προ του αδιεξόδου, να ορίσουμε εκ νέου το αξιακό μας σύστημα, τις έννοιες όλες”. Εξίσου ήρεμα διευκρινίζει “Τα βιβλία μου είναι πολιτικά” όταν επισημαίνουμε ότι κάποιοι τα θεωρούν παλαιϊκά. Και εξηγεί “Παίρνω την αυθεντική γλώσσα και, κυρίως, την ατμόσφαιρα του τόπου που ζω και μέσα απ’ αυτή κοιτώ τον κόσμο γύρω μου σήμερα”. Αυτή η γλώσσα, αυτή η ατμόσφαιρα διαπνέει και το τελευταίο του βιβλίο “Του θεού το μάτι” (εκδ. Εστία) που έδωσε την αφορμή για την κουβέντα μας, λίγο πριν επιστρέψει στη Βολισσό από την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα.

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη

* Ποιος είναι ο θεός και ποιο το μάτι του;

Ο θεός είναι παντού. Είναι οι δυνάμεις και οι δυναμικές του δημιουργικού χάους που ορίζουν το οικοσύστημα και το βαστούν σε ισορροπία, οπότε μπορείς να τον δεις στην πιο μικρή του έκφανση, σε μια κίνηση ενός φυτού, στη ματιά ενός ζώου. Στο βιβλίο “Του θεού το μάτι” ονομάζονται αλληγορικά τα πετούμενα, τα πουλιά που είναι η συνείδησή μας, αφού πετούν από πάνω μας και μας παρατηρούν, γνωρίζουν την κάθε μας κίνηση.

* Πιστεύετε στον θεό;

Πιστεύω, διότι τον βλέπω κάθε μέρα.

* Τη συνείδησή μας θεωρείτε ότι την ξεχάσαμε τα τελευταία χρόνια;

Την ανθρώπινη υπόστασή μας ξεχάσαμε, καθώς και οτιδήποτε φυσικό. Είμαστε πλανεμένοι. Έχουμε παραμελήσει τον άνθρωπο και έχουμε αφιερωθεί στο άτομο, στην υπόσταση του ιδιώτη καταναλωτή, που ζει αποξενωμένος από το φυσικό του περίβλημα, μέσα σε τεχνητά περιβάλλοντα, μακριά από το αυθύπαρκτο οικοσύστημα και εντός ενός τεχνητού συστήματος, έχουμε χάσει την επαφή μας με τους φυσικούς πόρους, μας έχει καλλιεργηθεί η μη ευθύνη για οτιδήποτε δεν ορίζεται ως ατομική μας ιδιοκτησία, οπότε ζούμε πλανεμένοι με την ιδέα ότι το σύστημά μας είναι το παν και ότι το χρήμα είναι φυσικός πόρος και μάλιστα ο μοναδικός.

* Αυτό που προτείνετε, και μέσα από την ίδια σας τη ζωή και στάση, είναι να επαναφέρουμε στο προσκήνιο τα ανθρώπινα μεγέθη. Προτείνετε επιπλέον να αρνηθούμε τον κόσμο έτσι όπως τον ξέρουμε ώς σήμερα;

Ένα από τα χαρακτηριστικά του κόσμου όπως τον ξέρουμε σήμερα είναι ότι το 60% των ανθρώπων που ζουν στον πλανήτη καταναλώνει φυσικούς πόρους χωρίς να αναπληρώνει ούτε στο ελάχιστο κάποιους απ’ αυτούς. Αυτό είναι ένδειξη ότι βαδίζουμε προς το αδιέξοδο, με δεδομένο ότι ο πλανήτης είναι πεπερασμένος. Αυτό που προτείνω εγώ δεν είναι μια γενικευμένη επιστροφή στο παρελθόν. Το παρελθόν το θεωρώ εξίσου υπεύθυνο για το παρόν αδιέξοδο. Προτείνω μια τάση προς εξισορρόπηση, η οποία θα έρθει μέσα από την επαφή του καθενός μας με τους βασικούς φυσικούς πόρους που εξ’ ορισμού είναι αγαθά κοινοκτημοσύνης όλων των πλασμάτων. Και επίσης με την καλλιέργεια της προσωπικής ευθύνης για τη διαχείριση και την αναπλήρωσή τους. Τέλος, με την επαφή του ανθρώπου με την ανθρώπινή του υπόσταση και όχι μόνο με την ατομική, έτσι ώστε να στραφεί προς το να συμπεριφέρεται συνεργατικά και όχι ανταγωνιστικά στον συνάνθρωπό του.

Ο τρόπος για να επιτευχθούν όλα αυτά στηρίζεται σε τρεις συνιστώσες που ορίζονται ως φυσική ζωή, φυσική καλλιέργεια, φυσική διατροφή, διότι κάθε φυσικό πλάσμα, όπως ο άνθρωπος, μόνο φυσική ζωή μπορεί να ζήσει, αφού τον διέπουν οι νόμοι της φύσης. Ό,τι πάει να κάνει εκβιαστικά επί των φυσικών ρυθμών και νόμων γυρίζει στο πολλαπλάσιο ως συνέπεια στον ίδιο. Κι όταν λέμε στον ίδιο, εννοούμε την ανθρωπότητα, γιατί η ανθρωπότητα είναι ενιαίο σύνολο.

Επομένως ναι, προτείνω να αποδομήσουμε το σύστημα που έχουμε φτιάξει και μας έχει φέρει προ του αδιεξόδου, να ορίσουμε εκ νέου το αξιακό μας σύστημα, τις έννοιες όλες, την ανάπτυξη, τη λιτότητα, την κατανάλωση, την αναπλήρωση, τους φυσικούς πόρους και να πορευτούμε πιο κοντά στους νόμους με τους οποίους είμαστε φτιαγμένοι, να δρούμε με όσο το δυνατό μικρότερης κλίμακας επεμβάσεις πάνω στη Γη.

* Όλο αυτό προϋποθέτει και μια επαναπροσέγγιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο δεχόμαστε και χρησιμοποιούμε τη γνώση.

Βεβαίως, γι’ αυτό θα πρότεινα όσοι έχουμε υποστεί τη συστημική εκπαίδευση να φοιτήσουμε κάποια διαστήματα σε σχολεία αποεκπαίδευσης και κυρίως τα παιδιά, όχι μόνο εμείς οι μεγάλοι, και να μιλήσουμε κατόπιν για μια παιδεία με άλλους όρους.

* Τι εννοείτε όταν λέτε αποεκπαίδευση. Δεν υπάρχει στο λεξικό ακόμα αυτή η λέξη.

Όπως υπάρχει ο όρος ανάπτυξη που περιγράφει μια φυσική διαδικασία εξέλιξης, αλλά το σύστημα τον αλλοίωσε και τον όρισε ως μεγέθυνση, γιγαντισμό και εν τέλη καταστροφή, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ο όρος αποανάπτυξη για να ισορροπήσει. Έτσι και σχετικά με την εκπαίδευση, επειδή ξέφυγε από τον ορισμό της παιδείας, της καλλιέργειας, της αισθητικής, της επαφής με κάθε τι φυσικό και ορίστηκε ως εκπαίδευση εξειδικευμένων ατόμων-γραναζιών του συστήματος, δημιουργείται πλέον η ανάγκη ενός νέου ορισμού, κατ’ αναλογία με την αποανάπτυξη, που είναι η αποεκπαίδευση. Η παιδεία, στα πρώτα της τουλάχιστον στάδια, να δίνεται δηλαδή βιωματικά και μέσα από την επαφή του νέου ανθρώπου με τον φυσικό του εαυτό και με το φυσικό του περιβάλλον.

* Και η γνώση που έχει κατακτηθεί, η τεχνολογία πώς εντάσσονται σ’ αυτό το σκηνικό;

Λόγω του απαράβατου νόμου της αρχής διατήρησης της ενέργειας στη γενικευμένη της μορφή, δεν κατακτάς κάτι χωρίς να χάσεις κάτι ανάλογο. Με άλλα λόγια, η κατάκτηση της γνώσης και της τεχνολογίας κόστισαν την απώλεια άλλων πολύτιμων γνώσεων και ανθρώπινων δεξιοτήτων που υπήρχαν στο παρελθόν, αλλά όχι τώρα. Παρ’ όλα αυτά, τη γνώση και την τεχνολογία που έχουμε στα χέρια μας σήμερα ένας τρόπος μόνο υπάρχει να την κάνουμε χρήσιμη για την ανθρωπότητα και για το οικοσύστημα στο σύνολό του, να την εντάξουμε σε ένα πλαίσιο αλλαγής πορείας, συνεργασίας με το οικοσύστημα και όχι κυριαρχικού ανταγωνισμού.

* Πώς αυτό το κινηματικό μοντέλο που έχετε κατά νου μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη;

Έχει αρχίσει ήδη να εφαρμόζεται από νέους ανθρώπους που φτιάχνουν άλλου είδους κοινότητες, μικρότερης κλίμακας και κοντά στις φυσικές αξίες και πόρους, κοντά στη γη και την παραγωγή και αυτό έρχεται ως συνέπεια του ότι η ανθρωπότητα, που ξεκίνησε από τις μικρές κοινότητες κι έχει φτάσει πλέον στις μητροπόλεις, βλέπει το αδιέξοδο εμπρός της και αποκτά αντισώματα, ανθρώπους δηλαδή που αποδομούν όλο αυτό το μοντέλο και πηγαίνουν σε ένα άλλο είδος κοινοτισμού, επιστρέφουν πάλι στις πρωτογενείς αξίες και υλικά, αλλά με σύγχρονους όρους.

* Ωστόσο, δεν μπορούν να το κάνουν όλοι αυτό.

Το θέμα δεν είναι να το κάνουν όλοι, γιατί έτσι θα διαταραχθεί και πάλι η ισορροπία. Αν επιστρέψουμε όμως στις ανθρώπινες κλίμακες των κοινοτήτων, θα υπάρχει μεγαλύτερη ποιότητα ζωής παντού.

* Μέσα σ’ αυτό το μοντέλο η τέχνη, και εν προκειμένω η λογοτεχνία με την οποία ασχολείστε, ποια θέση κατέχει;

Η τέχνη είναι ένα μέσο επικοινωνίας των ανθρώπων, απευθύνεται στην ανθρώπινη, όχι στην ατομική υπόσταση, οπότε είναι άρρηκτα δεμένη με τις ζωές των ανθρώπων και μπορεί να γίνει ένα σημαντικό εργαλείο για τον εξανθρωπισμό των ατόμων. Έχει μεγάλη δύναμη η τέχνη.

* Εσείς γιατί γράφετε;

Είναι ανάγκη εσωτερική, λειτουργεί ευεργετικά πάνω μου. Ευτυχώς, μου έρχονται και μηνύματα από αναγνώστες ότι λειτουργεί κάπως έτσι και σ’ αυτούς, οπότε υπάρχει πληρότητα και αρμονία, με την έννοια ότι υπάρχει ένας δίαυλος αμφίδρομης επικοινωνίας.

* Τα διαβάσματά σας πού περιστρέφονται;

Δεν έχω σημαντικά, είμαι της βιωματικής προσέγγισης της ζωής. Και τη λογοτεχνία βιωματικά την προσεγγίζω. Με την ακοή, ας πούμε, την προφορική λογοτεχνία. Έχω αντιληφθεί ότι γύρω μας υπάρχουν πάρα πολλοί λογοτέχνες, οι οποίοι δεν θα γίνουν ποτέ συγγραφείς.

* Μιλάτε για την αποδόμηση του συστήματος, όμως κι εσείς χρησιμοποιείτε το σύστημα όταν απευθύνεστε σ’ έναν εκδοτικό οίκο που βγάζει τα βιβλία σας, τα οποία πωλούνται στα βιβλιοπωλεία, κάνετε παρουσιάσεις, παίρνετε μέρος δηλαδή στην αγορά και στους κανόνες της.

Σ’ αυτό το μεταβατικό στάδιο που βρισκόμαστε για την αλλαγή πορείας της ανθρωπότητας είναι ανέφικτο ακόμη να είσαι εξολοκλήρου εκτός συστήματος, αλλά είναι εφικτό αυτό που κάνω τη δεδομένη στιγμή, δηλαδή να μην έχω σχεδόν καμία επαφή με το χρήμα στην καθημερινότητά μου, πράγμα που σημαίνει ότι δεν καταναλώνω φυσικούς πόρους και δεν παράγω απορρίμματα. Η έκδοση ενός βιβλίου ή η διοργάνωση μιας εκδήλωσης είναι η εξαίρεση, δεν είναι ο κανόνας.

* Μπορείτε να μας περιγράψετε μια μέρα σας στη Βολισσό;

Ξυπνάω πριν την αυγή. Γράφω μέχρι τις 8.30-9.00 και μετά πηγαίνω στον Ροδώνα, στο χωράφι. Εκεί, ανάλογα με την εποχή, κάνω κάποιες μικροεπεμβάσεις στη γη, στη λογική της φυσικής καλλιέργειας. Τις περισσότερες ώρες απλώς παρατηρώ τη φυσική ανάπτυξη και βέβαια συλλέγω την τροφή της ημέρας μου. Το χωράφι μου αποτελεί μια πολυκαλλιέργεια που παίρνει μορφή και δίνει καρπούς μετά από αλλεπάλληλες σπορές. Έτσι, δεν χρειάζεται να χρησιμοποιώ χρήμα για να εξασφαλίσω την τροφή μου. Κάνω τις βόλτες μου στο βουνό ή στη θάλασσα και γενικώς προσαρμόζομαι ως πλάσμα στους ημερήσιους και ετήσιους κύκλους της φύσης.

* Στο καφενείο πηγαίνετε;

Όχι. Είναι περιβάλλοντα όξινα αυτά για μένα.

* Μοναξιά υπάρχει στη Βολισσό;

Μοναχικότητα υπάρχει και μοναξιά κάποιους μήνες του χειμώνα. Είναι όμως αναγκαία για να κυλήσει ο ετήσιος κύκλος, μιας και από την άνοιξη και μετά υπάρχει έντονη κινητικότητα και επισκέψεις.

* Την κρίση πώς τη βιώνετε στο χωριό;

Μόνο διαδικτυακά και όταν έρθει κάποιος λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος. Πώς αλλιώς να βιώσει μια οικονομική κρίση κάποιος που ζει στο περιθώριο του συστήματος και στην καρδιά του οικοσυστήματος; Όσο λιγότερη η επαφή με το χρήμα, τόσο πιο υγιής η διαβίωση.

* Την κόκκινη σημαία γιατί τη βάλατε στο μπαλκόνι σας;

Συμβολίζει τη νίκη του ανθρώπου επί του ατόμου, τη νίκη των συναισθημάτων επί του νου, τη διαρκή επανάσταση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην κοινωνία μας εδώ και τρία χρόνια και οδηγεί στην αλλαγή της πορείας, στη συνεργασία πλέον του ανθρώπου με το οικοσύστημα.

* Τα βιβλία σας κάποιοι τα θεωρούν παλαιϊκά, τι λέτε γι’ αυτό;

Τα βιβλία μου είναι πολιτικά. Είναι πολιτική λογοτεχνία. Θεωρώ το παρελθόν και την παράδοση συνυπεύθυνη για το αδιέξοδο που βιώνουμε σήμερα. Λάθος πάνω στο λάθος χτίστηκε ο σημερινός μας κόσμος και γι’ αυτό το μόνο που πρεσβεύω και κάνω είναι η χρήση παλαιών αγνών υλικών με σύγχρονη προσέγγιση και αντίληψη. Αυτό κάνω και στα βιβλία μου. Παίρνω την αυθεντική γλώσσα και, κυρίως, την ατμόσφαιρα του τόπου που ζω και μέσα απ’ αυτή κοιτώ τον κόσμο γύρω μου σήμερα.

* Σας ενοχλεί που λόγω των πολιτικοκοινωνικών απόψεών σας κάποιοι δηλώνουν ότι δεν πρόκειται να ξαναδιαβάσουν βιβλία σας;

Δεν με ενοχλεί τίποτε πια, έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στο χάος.

http://www.avgi.gr/article/1463062/giannis-makridakis-na-apodomisoume-to-sustima-


Manfred Max Neef – Ξυπόλυτα Οικονομικά

Απο τον βραβευμένο Χιλιανό οικονομολόγο Manfred Max-Neef.
τα «ξυπόλητα οικονομικά» είναι η οικονομία, μέσα από τα μάτια των φτωχών.

Δε διδάσκονται μέσα σε γραφεία και αίθουσες, αλλά βιώνονται μέσα στη φτώχεια, όπου και αν αυτή βρίσκεται.


Μπορεί η Κρίση να γίνει ευκαιρία για να αλλάξουμε τον κόσμο;

Το σίγουρο είναι πως αυτή η Κρίση θα γεννήσει τους νικητές της επόμενης ημέρας. Γιατί να μη «νικήσετε» εσείς; Γιατί –αυτή τη φορά– να μη νικήσουν οι άνθρωποι που είναι ευαίσθητοι, ονειροπόλοι, οικολόγοι, δημοκράτες, προοδευτικοί, καλλιτέχνες και ανθρωπιστές; Γιατί να μην νικήσουν οι Άνθρωποι;

Είναι καιρός λοιπόν να δοκιμάσουμε ό,τι νέες ιδέες έχουμε στο οπλοστάσιο μας. «Ό,τι ονειρεύεστε ή ότι σκέφτεστε να κάνετε, ξεκινήστε και κάντε το. Το θράσος εμπεριέχει ευφυΐα, δυναμική και μαγεία. Αρχίστε τώρα», συμβούλευε ο Γκαίτε. Ας ακολουθήσουμε τη συμβουλή του.

Αυτή η Κρίση είναι ίσως η μοναδική ευκαιρία στη διάρκεια της γενιάς μας για να αλλάξουμε τον κόσμο. Τα μόνα που χρειαζόμαστε είναι επιμονή και χαρά, ιδέες και φαντασία –κι έναν ασυμβίβαστο έρωτα προς την ελευθερία. Δεν χρειαζόμαστε χρήματα ή εξουσία. Μπορεί να χρειαζόμαστε μια χούφτα «ανισόρροπους» φίλους για να μας συμπαρασταθούν, αλλά ακόμη περισσότερο χρειαζόμαστε να παραδοθούμε σε μια άνευ όρων αγάπη για τους άλλους, για τη Φύση και την ίδια τη ζωή.

από το άρθρο του Γ.Στάμκου στη Zougla online
πηγή


Debtocracy- Χρεοκρατία

«Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ένα ντοκιμαντέρ με παραγωγό το θεατή. Το Debtocracy αναζητά τα αίτια της κρίσης χρέους και προτείνει λύσεις που αποκρύπτονται από την κυβέρνηση και τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης. Το ντοκιμαντέρ θα διανέμεται δωρεάν από τα τέλη Μαρτίου χωρίς δικαιώματα χρήσης και αναμετάδοσης και θα υποτιτλιστεί σε τουλάχιστον τρεις γλώσσες.

ΠΕΛΙΤΙ- 11η Πανελλαδική Γιορτή Ανταλλαγής Ντόπιων Ποικιλιών


ΠΕΛΙΤΙ – εκπομπή «Αληθινά σενάρια» 29-04-2010

Η εκπομπή της ΕΤ3 «Αληθινά Σενάρια»,
στη φετινή γιορτή ανταλλαγής ντόπιων ποικιλιών του ΠΕΛΙΤΙ.
* και σε λίστα αναπαραγωγής , και τα 5 μέρη :
http://www.youtube.com/view_play_list?p=E8209B6111F2A193

Όλοι είμαστε σημαντικοί…

Υπάρχουν κάποια πράγματα γύρω μας, που δε μας κάθονται καλά. Ψάχνοντας τους υπεύθυνους για αυτή την ανισσοροπία που διακρίνουμε, με ευκολία καταλήγουμε στους πολιτικούς και τις μεγάλες εταιρίες , παραβλέποντας το προσωπικό μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί, γιατί έχουμε πειστεί πως οι ατομικές μας επιλογές, δεν μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο.

Για παράδειγμα, πόσες φορές δεν ακούσαμε ως δικαιολογία από κάποιον που πέταξε ένα σκουπίδι στο δρόμο, το γνωστό: “ωχ μωρέ, όλοι οι δρόμοι είναι σα χωματερή, το δικό μου σκουπιδάκι θα ενοχλήσει; Άλλη περίπτωση είναι η χρήση οικιακών βλαβερών για το περιβάλλον χημικών, (όπως για παράδειγμα η χλωρίνη και το “άκουα φορτε”) και αν μας ζητήσουν και το λόγο απαντάμε λέγοντας πως όλα τα εργοστάσια βγάζουν τόνους επικίνδυνων αποβλήτων, ένα μπουκαλάκι χλωρίνης θα κάνει τη διαφορά;

Και τα παραδείγματα μπορούν να συνεχίζονται σε κάθε μας δραστηριότητα…

Το τελεύταιο κοινωνικό μας ελληνικό παράλογο, είναι το εξής: όλοι παραδεχόμαστε πως σαν χώρα δε παράγουμε σχεδον τίποτα, όλα είναι εισαγόμενα, οι μικροί και οι μικρομεσσαίοι έλληνες έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από την αγορά , εξαιτίας των μεγάλων πολυεθνικών αλυσίδων.

Παρόλα αυτά, σε συντριπτική πλειοψηφία, συνειδητά ή ασυνείδητα επιλέγουμε να ψωνίζουμε κυρίως από μεγάλες αλυσίδες (carefour, jumbo, …) ψάχνοντας τα φθηνότερα και τα πιο διαφημισμένα. Με την επιλογή μας αυτή, έχουμε όλοι μας μερίδιο στο κλείσιμο χιλιάδων μικρών επιχειρήσεων, και πολλαπλάσιων ανέργων στη χώρα μας. Επίσης , επικροτούμε τις εισαγωγές στη χώρα μας, ακόμα και βασικών αγαθών, έχοντας ως μόνο κριτήριο την τιμή. Αν το γάλα από την Ολλανδία , είναι πιο φθηνό, θα το επιλέξουμε. Αν τα ρεβίθια από την Τουρκία είναι πιο φθηνά, θα τα προτιμήσουμε. Δε θα κάτσουμε να ψάξουμε το γιατί είναι πιο φθηνά. Οι λόγοι είναι πολλοί. Μπορεί απλά να είναι χαμηλής ποιότητας, μπορεί να είναι εώς και επικίνδυνα για την υγεία μας, μπορεί απλά τα μεροκάματα εκεί, να είναι πιο φθηνά, μπορεί να δουλεύουν δωδεκάχρονα ανασφάλιστα παιδιά, ποιος ξέρει; Σίγουρα δε ξέρει, αυτός που δε ψάχνει για να μάθει.

Το πιο φθηνό δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή. Αυτή είναι μία οικονομική άποψη, που αδιαφορεί για όλες τις υπόλοιπες ανθρώπινες και κοινωνικές παραμέτρους. Το κυνήγι της φθηνής τιμής, όπως και το κυνήγι της “ανταγωνιστικότητας” σε μία επιχείρηση, ή σε μία χώρα (όπως καλή ώρα τώρα στη δική μας) είναι βολικό για τη συνεχή και ασταμάτητη κίνηση των γραναζιών της μηχανής του χρήματος, αλλά ουσιατικά είναι μία κοντόφθαλμη, και εσκεμμένα ελλειπής πρόταση.

Μας ορίζει όλους, ως καταναλωτές, οι οποίοι, οφείλουμε να λειτουργούμε με επιχειρηματικούς όρους και σκοπούς, και να αποζητάμε τελικά μόνο το Κέρδος μας, και μιας και δε μπορούμε να αυξήσουμε τα έσοδα μας, μιας και οι μισθοί συνήθως είναι δεδομένοι, μειώνουμε όσο μπορούμε τα έξοδα μας, το κόστος απόκτησης δηλαδή, καταναλωτικών αγαθών.

Πιο φθηνά, πιο φθηνά, πιο φθηνά… μας λένε όλες οι διαφημίσεις. Δεν έχει σημασία αν κάτι μας είναι ουσιαστικά άχρηστο, ή εντελώς περιττό. Αρκεί να το πάρουμε όσο πιο φθηνά γίνεται , και θα είμαστε κερδισμένοι. Έτσι μας λένε, με όλους τους τρόπους , απευθυνόμενοι σπανίως στη λογική μας, και κυρίως στο υποσυνειδητό μας.

Οι άνθρωποι όμως, δεν είμαστε επιχειρήσεις. Οι αγορές, δεν είναι κοινωνίες. Θέλουν να γίνουν, αλλά δεν είναι. Είμαστε ότι επιλέγουμε να είμαστε , και αν αποφασίσουμε να ξεφύγουμε από τη λογική της οικονομικής σκέψης , γύρω από κάθε μας συναλλαγή με τους συνανθρώπους μας, μπορούμε να πετύχουμε μία ευρύτερη,και πιο ολιστική προσσέγγιση της ζωής. Δεν έχει τόση σημασία να αγοράζω ότι φθηνότερο. Ίσως δε θέλω να αγοράσω κάτι τώρα.

Και όταν αποφασίσω σκεπτόμενος, (και όχι υποβαλλόμενος) πως χρειάζομαι κάτι, μπορώ να επιλέξω να αγοράσω κάτι έχοντας ως κριτήρια:

-Από ΠΟΥ έρχεται;
Έτσι επιλεγω αν θέλω να βοηθήσω έναν άνθρωπο του τόπου μου, τον οποίο γνωρίζω και με τον οποίο συναναστρέφομαι. Επίσης , γνωρίζουμε πόσα χιλιόμετρα έκανε το προιόν για να έρθει στο σπίτι μου, και πόσο επιβαρύνθηκε το περιβάλλον με όλη αυτή τη μετακίνηση

-ΠΩΣ φτιάχτηκε;
Αν μιλάμε π.χ. για τρόφιμα, μπορούμε να εξετάσουμε αν είναι προίοντα βιολογικής καλλιέργειας. Επίσης μπορούμε να εξετάσουμε τις συνθήκες εργασίας των εργατών που δουλέψανε εκεί. Πληρώθηκαν όπως έπρεπε; Είχαν ασφάλιση; Δουλέψαν εκεί ανήλικα μικρά παιδιά;

Ποιο μοντέλο θέλουμε να επιβραβεύσουμε; Τις μεγάλες εταιρίες που πετυχαίνουν “φθηνές” τιμές, με όποιο κοινωνικό κόστος, ή τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, που πετυχαίνουν ακριβότερες αλλά τίμιες τιμές;

-ΠΩΣ διακινήθηκε;

Από πόσους μεσάζοντες πέρασε; Τι τιμή έπιασε ο παραγωγός; Ποιος έχει τον έλεγχο, και ποιος μπορεί να διαμορφώνει τις τιμές, ακόμα και εκβιαστικά; Πόσοι άνθρωποι ασχολούνται με τη διακίνηση ; Πληρώνονται όπως πρέπει; Από ποιο κατάστημα τελικά θα το πάρω; Από τη γνωστή πολυεθνική αλυσίδα , όπου είναι φθηνότερα; ή από το μπακάλικο της γειτονιάς (όσα έχουν μείνει τέλος πάντων) που το έχει σίγουρα πιο ακριβά, αλλά …στο κάτω κάτω, τα παιδιά που το έχουν το μαγαζί, τα ξέρεις , λες και δυο κουβέντες, και …όσο να ναι, κάτι θα πάρουν και αυτοί από σένα αργότερα, το χρήμα θα μείνει στον τόπο σου, ενώ αν κλείσουν, τα λεφτά θα πηγαίνουν κατά 99% στα ταμεία πολυεθνικών, και τα παιδιά που είχαν το μπακάλικο, (αν είναι τυχεροί) θα γίνουν υπάλληλοι σε ένα μαγαζί των μεγάλων.
Στην τελική βέβαια, μάλλον , κάπως έτσι προβλέπεται το μέλλον του κάθε Έλληνα: υπάλληλοι σε ξένες εταιρίες.

Αν αυτό θέλουμε, μπορούμε να συνεχίσουμε να κυνηγάμε τη φθηνή τιμή, και να ενισχύουμε το μοντέλο των πολυεθνικών …

Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε;
Αν αγοράζετε απευθείας από έναν παραγωγό, και μάλιστα στον τόπο παραγωγής, π.χ. στο κτήμα του, τότε έχετε εξασφαλίσει πλήρη έλεγχο σε αυτό που θα φάτε, ελάχιστο περιβαλλοντικό -μεταφορικό κόστος , και αν μιλάμε για παραδοσιακές καλλιέργειες, χωρίς χημικά, επιβραβεύουμε ένα νέο μοντέλο παραγωγής, ίσως πιο δύσκολο, αλλά σίγουρα προτιμότερο για τον πλανήτη μας, αν θέλουμε να συνεχίσουμε να είμαστε κάτοικοι του!

Έχουμε αποφύγει ταυτόχρονα όλους τους μεσάζοντες, και ξέρουμε ότι ο παραγωγός επωφελείται πλήρως και δεν είναι ανάγκη να μπει στο κυνήγι μεγαλύτερων αποδόσεων, για να μπορέσει να ζήσει με αξιοπρέπεια.

Και τέλος , έχουμε και μία ανθρώπινη επαφή, και χτίζουμε μία ανθρώπινη σχέση, γιατί πάνω από όλα, είμαστε άνθρωποι , ρε γαμώτο! 🙂 Δε μπορούμε να ζήσουμε κυνηγώντας το κέρδος μας, και αγνοώντας τις επιπτώσεις στους συνανθρώπους μας. Είμαστε κάτι παραπάνω από μια αγορά. Είμαστε κοινωνία ανθρώπων , που συμβιώνουν. Και αν δεν είμαστε, μπορούμε να γίνουμε!

Καθε μας αγορά, είναι μία επιλογή. Επιλέγουμε το μέλλον μας. Θέλουμε το μέλλον μας , να είναι «φθηνό»;

Άμεση επιλογή μας , στις δύκολες μέρες που μας αναγκάζουν να περάσουμε σε αυτή τη γωνιά της Γης που λέγεται Ελλάδα, είναι να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον. Να επιλέξουμε ελληνικά προιόντα όπου και όπως μπορούμε. Ακόμα καλύτερα, να επιλέγουμε προιόντα από τον τόπο μας,το νησί μας, όποτε μας δίνεται η ευκαιρία. Να σταματήσουμε να ενισχύουμε μεγάλες εταιρίες, και να κοιτάξουμε το δικό μας συμφέρον.
Μπορούμε να περιορίσουμε τις αγορές μας για να τη βγάλουμε καθαρή. Δεν είναι ανάγκη να ψάχνουμε το φθηνότερο . Υπάρχουν χιλιάδες πράγματα, που ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ πως τα χρειαζόμαστε. Ας το ξανασκεφτούμε….

Παντελής Κ.

για το “σπόρι” της λήμνου

http://sporilimnou.blogspot.com

για το “σπόρι” της λήμνου

http://sporilimnou.blogspot.com